U23 Việt Nam cần một điểm ở Nagoya: Khâu dứt điểm và tấm vé tứ kết

Tôi ngồi lại sau tiếng còi mãn cuộc trận U23 Việt Nam gặp U23 Kuwait lâu hơn tất cả. Băng ghế kỹ thuật đã trống, chỉ còn vài nhân viên hậu cần thu dọn bình nước và cuộn băng keo. Ở phút 78, U23 Việt Nam để đối thủ ghi bàn và rơi xuống thế khó. Hai phút sau, Nguyễn Ngọc Mỹ gỡ hòa 1-1. Tỷ số được cứu, nhưng cách nó đến thì không cứu được cảm giác trong phòng thay đồ. "Ở phòng thay đồ, người ta để lại giày, mùi mồ hôi và những câu nói bỏ lửng." Nhiều năm theo các đội bóng, tôi học được rằng một trận hòa kiểu ấy không kể câu chuyện bằng điểm số. Nó kể bằng nhịp thở của những phút cuối. Sau hai lượt trận bảng C, U23 Việt Nam có 4 điểm. Trận hòa 1-1 trước U23 Kuwait và chiến thắng 2-0 trước U23 Philippines đưa thầy trò HLV Đinh Hồng Vinh vào thế tự quyết. Một điểm trước U23 Uzbekistan ở lượt cuối là đủ để đội chắc chắn đứng nhì bảng và giành vé vào tứ kết. Nếu thắng, đội bóng áo đỏ kết thúc vòng bảng với ngôi đầu. Phía bên kia, U23 Uzbekistan đã hoàn thành mục tiêu sớm hơn một lượt trận. Hai chiến thắng trước U23 Philippines và U23 Kuwait đưa đội bóng Trung Á đi tiếp trước khi bước vào lượt đấu cuối. Điều đó mở ra một khả năng: trận đấu tại Nagoya là thời điểm đội bóng này tính toán về nhân sự. Một số trụ cột nhiều khả năng được giữ sức cho vòng knock-out, nhất là sau khi họ phải chơi với 10 người trong phần lớn hiệp hai ở trận thắng U23 Kuwait. Cục diện ấy đặt U23 Việt Nam trước một lựa chọn chiến thuật rõ ràng. Đội không nhất thiết phải đẩy cao đội hình để tìm kiếm chiến thắng. Một cách tiếp cận thận trọng, giữ cự ly giữa các tuyến và chờ cơ hội phản công phù hợp hơn với mục tiêu giành ít nhất một điểm. "Chờ không phải là không làm gì. Chờ là nghe sân cỏ thì thầm." Đó là điều tôi học được sau nhiều buổi đứng ở cuối hành lang, đợi một cầu thủ bước ra với câu trả lời thật. Sau hai trận đầu, U23 Việt Nam cho thấy khả năng kiểm soát bóng và tổ chức tấn công khá tốt. Bóng được luân chuyển có chủ đích, các tuyến giữ khoảng cách hợp lý và những pha lên bóng từ hai biên tạo ra áp lực thật. Vấn đề nằm ở khâu dứt điểm. Trước Kuwait, đội tạo ra nhiều cơ hội nhưng không tận dụng được. Để đối thủ ghi bàn ở phút 78, U23 Việt Nam rơi vào thế khó và chỉ gỡ lại nhờ pha lập công của Nguyễn Ngọc Mỹ hai phút sau đó. Kịch bản lặp lại trước Philippines. Đội phải chờ đến những phút cuối mới giải quyết được trận đấu. Hai trận, hai lần phải sống nhờ khoảnh khắc muộn. Hàng công U23 Việt Nam chưa thật lạnh lùng trước khung thành, và đó là điều HLV Đinh Hồng Vinh cần cải thiện trước vòng knock-out. Những trận loại trực tiếp thường được quyết định bởi những khoảnh khắc rất nhỏ. Đội sẽ không có nhiều cơ hội sửa sai nếu tiếp tục phung phí. U23 Uzbekistan được đánh giá cao nhờ nền tảng thể lực, khả năng tranh chấp và tốc độ triển khai bóng. Họ gây sức ép nhanh, khai thác khoảng trống ở hai biên và đưa bóng vào khu vực nguy hiểm với nhịp cao. Đây là thử thách trực tiếp với hàng tiền vệ U23 Việt Nam. Nếu để Uzbekistan thoải mái kiểm soát khu vực giữa sân, đội bóng của HLV Đinh Hồng Vinh sẽ phải chịu sức ép lớn và hàng thủ sẽ bị kéo giãn theo bóng. Ngược lại, U23 Việt Nam có lợi thế từ cục diện bảng đấu. Uzbekistan không còn mục tiêu cụ thể về điểm số, còn Việt Nam chỉ cần hòa. Một thế trận phòng ngự chặt chẽ, giữ khoảng cách giữa các tuyến và tận dụng tốc độ của Thanh Nhàn, Lê Phát trong những pha phản công là phương án đáng tính đến. Tốc độ của hai cầu thủ này chỉ có giá trị khi đội chịu được nhịp ép đầu tiên và có đủ kiên nhẫn để chờ bóng vượt tuyến. Điểm mấu chốt nằm ở khả năng chịu đựng. U23 Việt Nam đã cho thấy mình có thể cầm bóng, nhưng chưa cho thấy mình có thể giữ một tỷ số. Trước Kuwait, đội để thủng lưới ở phút 78. Trước Philippines, đội cần đến những phút cuối để ghi bàn. Cả hai trận đều cho thấy đội bóng này sống bằng nhịp cuối trận, và đó là con dao hai lưỡi khi bước vào một trận đấu mà mục tiêu là không thua. Có một cách đọc khác về trận đấu ở Nagoya. Nhiều ý kiến cho rằng U23 Việt Nam nên đẩy cao tìm chiến thắng để lấy ngôi đầu bảng, tránh đối thủ mạnh ở tứ kết. Lập luận ấy nghe hợp lý, nhưng nó bỏ qua một thực tế: đội chưa chứng minh được khả năng chơi mở và vẫn giữ sạch lưới trước một đối thủ có chất lượng cao hơn. Đẩy cao trước Uzbekistan là cách nhanh nhất để trao cho họ đúng thứ họ cần, khoảng trống phía sau hàng tiền vệ. Một cách đọc khác nữa cũng cần được đặt lên bàn: giả định rằng Uzbekistan sẽ xoay vòng mạnh có thể là cái bẫy. Đội bóng Trung Á đã chơi với 10 người trong phần lớn hiệp hai trận gặp Kuwait, nghĩa là họ vừa phải tiêu tốn thể lực vừa phải tính toán. Nhưng một đội đã đi tiếp thường chơi thoải mái hơn, và sự thoải mái ấy đôi khi nguy hiểm hơn cả sự căng thẳng. U23 Việt Nam không nên xây dựng kế hoạch dựa trên việc đối thủ giữ sức. Cái bẫy lớn nhất nằm ở tâm lý. Khi chỉ cần một điểm, đội bóng dễ trượt từ thận trọng sang thụ động. Hàng thủ lùi sâu, hàng tiền vệ không dám dâng, và bóng cứ thế nằm trong chân đối thủ. Đó là kịch bản mà mọi đội bóng từng trải đều muốn tránh. U23 Việt Nam cần giữ được sự chủ động trong từng pha tranh chấp, dù không cần dâng cao đội hình. "Người đưa tin giỏi không phải người đến sớm, mà người ở lại sau cùng." Câu đó đúng với nghề viết, và cũng đúng với một trận đấu kiểu này. Điều quyết định không nằm ở 20 phút đầu, mà ở 20 phút cuối, khi đôi chân nặng hơn và đầu óc dễ mắc lỗi. U23 Việt Nam đã sống nhờ những phút cuối hai lần. Lần thứ ba, họ cần đứng vững ở chính khoảng thời gian đó. Nếu duy trì được sự tập trung nơi hàng thủ và cải thiện khả năng dứt điểm, thầy trò HLV Đinh Hồng Vinh có đủ cơ sở để hướng tới một kết quả có lợi. Một trận hòa giúp U23 Việt Nam hoàn thành mục tiêu vượt qua vòng bảng, đồng thời tạo đà tâm lý trước vòng knock-out. Nhưng nếu đội bước vào trận đấu với tâm thế cầu hòa, đà tâm lý ấy có thể đi theo hướng ngược lại. Đội bóng này đã học được cách chờ trong hai trận đầu. Ở Nagoya, họ cần chờ mà vẫn giữ được sự sắc bén.